3 pytania do... Jarosława Filipka - Prezesa Zarządu Codes Strategie

W dniu 29 września br. w ramach Sieci Amber odbyło się seminarium dla inwestorów
pt. Znaczenie Intellectual Property przy inwestycjach Aniołów Biznesu, które poprowadził Jarosław Filipek Prezes Zarządu Codes Strategie. Z myślą o użytkownikach serwisu Sieci Amber, Jarosław Filipek udzielił odpowiedzi na 3 istotne pytanie dotyczące własności intelektualnej, jej ochrony oraz zarządzania nią.

Amber: Czym jest IP oraz jak je chroni ?

Jarosław Filipek: IP to wartości niematerialne i prawne. Składają się na nie aktywa intelektualne, czyli know-how, procedury, modele biznesowe czy bazy danych. Te elementy można chronić jedynie procedurami poufności i tajemnicy firmowej.
Na własność intelektualną składają się prawo autorskie i prawa pokrewne. Chronią je umowy oraz organizacje twórców, takie jak na przykład ZAIKS. Konieczne jest tu monitorowanie, czy prawa te nie są naruszane.
Własność przemysłowa, czyli znaki towarowe, patenty, wzory przemysłowe i użytkowe chroni się poprzez rejestrację w Urzędzie Patentowym. Tu także jest wskazane monitorowanie rynku, czy prawa własności nie są naruszane.

Amber: Jaki wpływ ma dobrze chronione IP na przychody firmy?

JF: IP ma bezpośredni wpływ na wartość firmy. IP stanowi 80% wartości 500 największych firm notowanych na giełdzie w Nowym Jorku. Operacyjnie IP ma wpływ na obniżanie kosztów w firmach oraz na wzrost sprzedaży i wysokość marż. Pozwala także na rozszerzaniu biznesu na nowe rynki i oferty.
Strategie wykorzystania IP mają wpływ na wzrost sprzedaży i podwyższenia marży. IP wykorzystywane jest do budowania pozycji lidera niszy rynkowej. Polega to na takim zarządzaniu markami i patentami, aby w odpowiedzi na potrzeby klientów stworzyć niszę, w której będzie się miało dominującą pozycję. Przykładem może tu być Android Google.
Budowa i ochrona IP pozwala na wykorzystanie „monopolu” patentowego. Polega to na stworzeniu sytuacji, w której firma posiada unikalne rozwiązania w ofercie, pozwalające na przyciągnięcie największej liczby klientów. Za przykład może tu posłużyć Mach3 Gillette.
Gdy pojawia się wiele marek w ofercie firmy, warto zadbać o optymalizację portfolio ofertowego i portfela marek – ma to na celu osiągnięcie synergii przychodowych. Bezpośrednim efektem zarządzanie portfolio marek jest wzrost sprzedaży i wzrost marż. Przykładem takich działań były Unilever i Ford. Pomimo zmniejszenia liczby marek w ofercie wzrosła rentowność w całej korporacji.
Poprawne zarządzanie markami pozwala także na ich rozszerzanie. Polega to na dostarczaniu na rynek kolejnych produktów i usług pod istniejącą już marką. Dzięki temu mogą one korzystać ze współdzielonej rozpoznawalności, skojarzeń i reputacji. iPod, iPad, iPhone to przykład z koncernu Apple.
Znaczenie IP jest różne w zależności od branży. Branże techniczne i produkcyjne koncentrują się głównie na kreowaniu patentów. Ze względu na silną konkurencję, czasem wręcz wojny patentowe, wiele firm zawiera alianse i wymienia się patentami. Firmy powiązane z produkcją dóbr konsumpcyjnych często poszukują monopolu patentowego i wzmacniają go budową i zarządzaniem markami. Ostatnią grupą firm są przedsiębiorstwa zdające się tylko na budowie i zarządzanie swoimi markami i portfelami marek.

Amber: Jakie są  ryzyka związane ze złym zarządzaniem IP w firmie?

JF: Można je podzielić na dwa obszary. Pasywne zarządzanie, czyli ochronę posiadanych składników IP. Braki w ochronie IP niosą za sobą ryzyko podrabiania i nieuczciwej konkurencji. Ponadto, gdy nie badamy posiadanego IP, może pojawić się sytuacja, w której narusza firma narusza cudze prawa.
Drugi obszar do aktywne zarządzanie w celu osiągania korzyści biznesowych poprzez wykorzystanie posiadanych elementów IP.
Pierwsze ryzyko to niedoszacowanie znaczenia IP, co może skutkować osłabieniem potencjału konkurencyjnego firmy. Po drugie niewłaściwa wycena składników IP. Brak świadomości wartości IP w firmie skutkuje często niższą wyceną transakcji. Ponadto zła ocena IP to także utrata szans biznesowych. Po trzecie niewłaściwe planowanie działań wykorzystujących IP, czego efektem może być utrata sprzedaży, marż lub pozycji konkurencyjnej. Skutkiem może być także ograniczenie możliwości rozszerzania biznesu na nowe rynki, nowe oferty lub nowe grupy klientów. Na koniec nieefektywne zarządzanie inwestycjami w IP, co prowadzi do utraty potencjału i nieuzasadnionymi kosztami.
Generalnie zaniedbania w obszarze IP skutkują utratą pozycji konkurencyjnej, co prowadzi do obniżenia wartości firmy.

jfilipek_norm.jpgJarosław Filipek - odpowiedzialny za tworzenie strategicznych koncepcji rozwoju dla firm oraz integrację strategii rynkowych z biznesowymi. Autor jedynej w Polsce publikacji dotyczącej budowania architektury portfela spółek w grupach kapitałowych. Współtwórca strategii ponad 100 polskich marek: PKO Bank Polski, Orlen, Netia, Cognor, Emperia, Star, Autosan, Apator, Grupa Żywiec, Tyskie Browary Książęce, Enea, Bioton, Medicover, Orchis, Stoen, EMPiK Media&Fasion, Axtone, Kompania Piwowarska, Marwit, Klose, Odratrans, Polferries, Luvena, Panorama Polska, Kubuś, Lubella, Tymbark. Autor ponad 200 artykułów i publikacji w prasie ogólnopolskiej i branżowej. Twórca autorskich programów szkoleniowych dotyczących integracji strategii rynkowej ze strategią biznesową.